Verplichte verzekering voor zzp’ers 

Er is al geruime tijd sprake van een verplichte arbeidsongeschiktheid verzekering (AOV ) voor zzp’ers. Ook het nieuwe kabinet gaat verder met deze plannen. 

Wat is de verplichte AOV voor zzp’ers?

De verplichte AOV voor zzp’ers in de zorg  is een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Het doel is om ervoor te zorgen dat zzp’ers beter beschermd zijn tegen arbeidsongeschiktheid. Veel zzp’ers sparen zelf om ervoor te zorgen dat ze ook rond kunnen komen als ze uitvallen. 

Het plan is dat zelfstandigen tot deelname aan een AOV worden verplicht via de ‘Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen’ (BAZ). De regeling moet door het UWV worden uitgevoerd, want zij beoordelen zzp’ers op hun inzetbaarheid. De verzekering wordt dient als een vangnet voor zelfstandigen die langdurig arbeidsongeschikt raken en daardoor hun inkomen verliezen. 

Wat zijn de plannen: 

1. Het kabinet heeft ingestemd met het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ);
2. De regeling moet zelfstandigen beschermen tegen langdurige arbeidsongeschiktheid;
3. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, ligt invoering rond 2030.

Het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) bevat een aantal vaste voorwaarden. Zzp’ers mogen deze verzekering afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij naar keuze of zich verzekeren via de UWV. 

Premie via UWV
Zelfstandigen betalen een premie van 5,4% van hun winst uit onderneming. Er geldt een maximum premie van € 171 per maand (2025) die jaarlijks wordt geïndexeerd. In 2026 zou de premie € 177 bedragen. 

Zelf organiseren

Je betaalt geen premie als je zelf een arbeidsongeschiktheidsvoorziening hebt die aan bepaalde minimumeisen voldoet, zoals dezelfde wachttijd van twee jaar. Dit heet de ‘opt-out’ voor de BAZ. Deze opt-out van de verplichte AOV blijkt geen volledige vrijstelling. Er wordt namelijk gesproken over een ‘stabiliteitsbijdrage’ voor de BAZ die alsnog via verzekeraars wordt opgelegd aan zelfstandigen.

Wachttijd
De verzekering kent een wachttijd van twee jaar. Dat betekent dat zelfstandigen de eerste twee jaar van hun arbeidsongeschiktheid zelf financieel moeten overbruggen, voordat een eventuele uitkering begint. In het verleden had de verzekering nog een wachttijd van 1 jaar, bij € 195 premie per maand. Dat werd dus 2 jaar, bij € 171 premie per maand.

Hoogte van de Uitkering
De maximale uitkering ligt op het niveau van het minimumloon. Als blijkt dat iemand nog in staat is om het minimumloon te verdienen, bijvoorbeeld in een andere functie of sector, dan kom je niet in aanmerking voor een uitkering. Alleen wanneer jouw verdiencapaciteit onder het minimumloon ligt, kan een uitkering worden toegekend.

Arbeidsongeschiktheid vis de UWV

Het UWV beoordeelt of iemand arbeidsongeschikt is en in hoeverre iemand nog kan werken. Daarbij wordt gekeken naar het arbeidsvermogen van de zelfstandige. De beoordeling wordt uitgevoerd door een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige van het UWV. De verzekeringsarts beoordeelt de medische beperkingen, waarna een arbeidsdeskundige kijkt welke werkzaamheden iemand met die beperkingen nog zou kunnen verrichten en welk inkomen daarbij theoretisch mogelijk is.

Bij de UWV variant verloopt  premie-inning en uitvoering via de overheid.  In de praktijk komt het erop neer dat een zzp’er die zijn inkomen als IB-ondernemer opgeeft, te maken krijgt met deze extra vorm van belasting.

Ook de combinatie van een wachttijd van twee jaar en een strenge arbeidsongeschiktheidsbeoordeling werd vaak genoemd in de kritiek. Daarnaast benadrukken Ondernemers dat zij zelf keuzes willen maken over hun financiële risico’s en voorzieningen.